LUKA İNCİLİ
Dört İncil'den biridir. Yazarı Luka, Antakyalı Yahudi
olmayan bir aileden gelir. Luka'nın kaynakları hem yazılı
kaynaklardır hem de İsa ile birlikte bulunmuş olanların
sözlü şahitliğidir. Antakya'daki bir çok Hıristiyanın
sözleri Onun için belirleyici olmuştur.
Luka'nın yazdığı İncil, daha çok Yahudi kökenli olmayan
Hıristiyanlar içindir. Bunun için inananları cezbedecek
öykülere yer vermiştir. Hıristiyan görüşüne göre, Luka ve
diğer İncil yazarları, bu metinleri kaleme alırlarken,
Kutsal Ruh'dan ilham almışlardır. Bu İncillerin kıymeti de
buradan kaynaklanır.
MATTA İNCİLİ
Bu İncili havari Matta'nın yazdığı düşünülmektedir. Matta
aslında bir vergi memurudur ve İsa'nın ilk havarilerinden
biridir. Matta İncilinin 65 yılları dolaylarında yazıldığı
sanılmaktadır. Önce Aramice yazılmıştır ve sonra Yunanca'ya
tercüme edilmiştir.
Matta İncili'nin en büyük özelliği sık sık Tevrat'a
göndermeler yapması, onu kendisine kaynak olarak göstermesi,
ona karşı haklı olma çabası içinde olması ve İsa'nın şeriatı
değiştirmek için değil de onu geliştirmek için geldiğini
belirtmesidir.
MARKOS İNCİLİ
Markos, havari Petrus'un şakirdidir. Pavlus'a birinci
seyyahatinde eşlik etmiştir. İskenderiye Hıristiyan
Cemaati'nin kurucusudur. İsa ile ilgili bilgilerini
Petrus'un vaazlarından öğrenmiştir. İncilini 63-70
yıllarında Roma cemaatının yoğun isteği üzerine yazmıştır.
İncil yazarları arasında anlatım kalitesi en düşük olan
yazar Markos'dur. Bir çok cümleyi 've' bağlacıyla bağlayıp
geçirir. Sözcük dağarcığı çok küçüktür.
YUHANNA İNCİLİ
On iki havariden biridir. Havarilerin en genç olanıdır.
90-110 tarihleri arasında Efes ya da Antakya'da yazdığı
tahmin edilmektedir. Yuhanna, İsa'nın öğretisini mistik bir
şekilde anlatır. Örneğin girişteki ilk cümlesi "önce söz
vardı" çok tartışmalar yaratan, bir çok değişik yoruma
götüren bir cümledir. İsa'nın mucizelerinden çok az söz
eder. Sadece yedi tanesinden. Felsefi olarak yeni
Platonculukla yakınlığı göze çarpmaktadır.
Yuhanna İncili özellikle İsa'nın tanrılığına vurgu yapar.
Bir çok yorumcu İsa'nın tanrılığını kabul etmeyenleri ikna
etmek için yazıldığını düşünmektedir.