Abraham Lincoln, 1860 yılında Amerika
Birleşik Devletleri başkanlığına seçilen Amerikalı siyaset
adamı (1809-1865).
Yoksul bir ailenin oğlu olan Lincoln, daha çok küçükken
çalışarak hayatını kazanmak zorunda kaldı. Çeşitli işlerde
çalıştı ve boş zamanlarında hep okudu. Böylece kendi kendini
yetiştirdi, avukat oldu. Sonra politikaya atılıp 1846'da
İllinois eyaletinden milletvekili seçildi.
Lincoln köleliğe karşı söylevleriyle kısa zamanda ün
kazandı; o zamanlar güney eyaletlerinde elemeğinin en büyük
bölümünü köle zenciler meydana getiriyordu. 1860 yılında
Amerika Birleşik Devletleri başkanlığına seçilmesi,
kölelikten yana olan eyaletlerde şiddetli tepkilere yol
açtı; bunlar ayrılmağa, yani birliğin geri kalan
eyaletlerinden kopmağa karar verdiler.
Bunun üzerine Lincoln, ulusal birliği korumak için şiddete
başvurmak zorunda kaldı. Dört yıl süren kanlı bir iç savaşın
sonunda, isyancı güneyliler kayıtsız şartsız boyun eğdiler
ve Amerikan topraklarının tamamında kölelik yasaklandı.
Kuzey ve güney eyaletleri arasında yapılan bu savaş, tarihe
Ayrılık Savaşı adıyla geçti. Lincoln geniş ulusal «kalkınma»
programını uygulamağa zaman bulamadı, çünkü 1865 yılında,
Amerika Birleşik Devletleri başkanlığına ikinci defa
seçilişinden sonra öldürüldü.
A. Lincoln'ün portresi, G. Healy'nin eseri. Ayrılık Savaşı
ertesi yeniden başkan seçilen Lincoln, bir milli uzlaşma
öneren ünlü konuşmasını yaptı: «Kimseye hınç beslemeden
(...), milletin yaralarını sarmak için (...), kendi içimizde
ve bütün milletler arasında haklı ve sürekli bir barış
sağlamak için elimizden geleni yapalım». Bu konuşmasından
birkaç hafta sonra Lincoln, bağnaz bir Amerikalı tarafından
vurularak öldürülecekti. Milli Sanat Müzesi, Washington.