Hun imparatoru (400-453).
Amcası Küba'nın ölümünden sonra, Doğu Hun İmparatorluğu'nun
yönetimini ele aldı (434). Batıda hüküm süren ağabeyi
Bleda'yı 445'te öldürerek imparatorluğun tek hâkimi oldu.
Sahip olduğu geniş topraklarla yetinmedi. Hükümdarlığı
süresince Bizans'ı ve Batı Roma İmparatorluğu'-nu ele
geçirmeğe çalıştı. Bunun için de sürekli bir anlaşmazlığı
körükledi. Bizans'ı vergi ödemek zorunda bıraktı; Batı
Roma'da hak iddia ederek toprak istedi, istekleri yerine
getirilmedikçe de saldırdı.
Üstün savaş gücü sayesinde Roma ve Bizans'a korkulu günler
yaşattı. 450'de Roma ordusuyla birleşen Gotlar karşısında
çarpışarak Roma'ya kadar ilerledi. Batı Got Krallığı'nın
sınırlarını zorladı, Catalaunum Ovası'nda yapılan kanlı
çarpışmalarda her iki taraf da kayıp vermişti ama, Attilâ
452'de İtalya'ya ikinci bir saldırı yapmaktan vazgeçmedi.
Milano'yu aldı. Roma'ya doğru ilerledi. Fakat açlık ve
salgın hastalık yüzünden ordusunun kırılması onu papa
Leo'nun teklifini kabul etmek zorunda bıraktı. Üçüncü bir
saldırıya geçemeden de öldü.
Attilâ bir diktatördü, çevresinde âdeta dini bir korku
uyandırırdı, ama adalete saygılı ve iyiliksever bir
yöneticiydi. Gururluydu, pek az gülerdi. Hurafelere inanır,
durmadan falcılara danışırdı. Roma'yı ele geçirmekten
vazgeçmesine de boş inançlara bağlılığı sebep oldu.