|
Tarihi Eser Avebury Dairesi
Avebury dairesi, Stonehenge kadar iyi bilinmemesine karşın daha
ünlü kuzeninin boyut ve yapı olarak cüceleşmış hali olarak
algılanabilir. 1665 yıllarında yazmış olan antik bilimci John Aubrey,
Avebury için "bir katedralle karşılaştırıldığında köy kilisesi
neyse, Stonhenge'in yanında Avebury de öyledir" demiştir. M.Ö.2700
yıllarında inşa edilmiş olan bu yer, yaklaşık 11.53 hektarlık bir
alanı kaplar ve çapı çeyrek mildir; etrafına tekinin ağırlığı doksan
tona yaklaşan Sarsen taşları dizilmiştir.
Sarsen, Wiltshire bölgesinde raslanan, kaya blokları ve geniş
kütleler şeklinde görülen taşlardır. Avebury daireleri ve
caddelerinde 600'ün üzerinde büyük taşlar vardı. Ama şimdi sadece
birkaçı kaldı. Modern yapılanma Avebury'nin orijinal görkeminin
yerini alan bir şeyler koydu ama kayıp taşlara rağmen hâlâ görülmeye
değer etkileyici bir yerdir.
Böyle taş daireler İngiltere'nin hemen her yerine dağılmış olmasına
karşın, genellikle ülkenin batı tarafında yer almaktadırlar. İlki
yaklaşık M.Ö. 3000 yıllarında inşa edilmiştir. İçinde etrafında
hendekler bulunan dairesel setler vardır ve bunlar da savunma amacı
yönünden yararsız kılmaktadırlar. Bu yüzden dini amaçla inşa edilmiş
olmaları daha muhtemeldir.
Çoğu durumlarda set ve hendek birkaç fitten yüksek olmaz. Ama hâlâ
yeryüzü şekilleriyle ünlü Avebury'de hendeğin derinliği yaklaşık 10
metre civarındadır ve set de yaklaşık 6 metre yüksekliğindedir.
Aubrey Burl, Prehistoric Avebury adlı kitabında hendekten 90.000
metreküp toprak kazıldığını tahmin etmiştir ki, bunun da anlamı
hendeğin genişliğinin bir kilometreden fazla olduğudur. Bu, M.Ö.
2494-2345 yılları arasında Mısır'da 5. Hanedanlık firavunlarının
yaptırdığı piramitlerin hacmi kadardır; Avebury'deki dairenin
yapıldığı zamanlara yakın.
Hesaplamalara göre Avebury'deki sadece set ve hendeğin yapımı için
250 kişinin en az yirmi yıl çalışmışlardır. Bu, o zamanlarda bölgede
yaşadığı tahmin edilen küçük topluluklar için çok önemli bir
rakamdır.
Sarsen taşlarının dikilmesinin de aynı şekilde gerçekleştiği
sanılmaktadır. Bu dev taşlar dikilmeden önce kilometrelerce
uzaklıktan çekilmiş olmalılar. 1934'de, deneyimli bir usta ve oniki
işçi, nispeten ufak olan sekiz ton ağırlığındaki bir taşı, büyük
dairenin üzerinde bulunan iki caddeden birinin başına diktiler. Bu,
tam beş gün sürdü.
Avebury'deki yapı tamamlandığında, İngiltere'deki en önemli
megalitik yapılardan biri oldu ve bugüne kadar geldi
|