Gizli Servis ve Başkanın Korunması
1963, Dallas, Texas
Son zamanlarda gazetelerin başlıkları Gizli Servis ajanları
üzerinde odaklaşmıştı; yakın koruma görevi yapan, aynı
tornadan çıkmış gibi görünen, düzgün giyimli bu görevlilerin
işi her zaman Başkan'ın hemen yanında olmaktı. Gerçi bazen
bu zorunluluk onları sorumluluklarının gereği olan istek ve
dilekleriyle çatışma içine sürükleyebiliyordu.
Ama aslında Gizli Servis işe böyle başlamamıştı.
Ne ilginçtir ki, Gizli Servis'in kuruluşu 1865'de suikasta
kurban giden ilk ABD Başkanı Abraham Lincoln döneminde oldu
ve başlangıçtaki görevleri kalpazanları yakalamak,
uyuşturucu kaçakçılarını engellemek, haraç ve mafya
örgütlenmesini izlemek ve buna benzer diğer işlerdi.
1800'lerin sonlarında ve 1900'lerin başlarında ABD devlet
başkanları Gizli Servis ajanlarını savaş zamanında
istihbarat çalışması yapmakla ve aynı zamanda arazi
sahtekarlıklarıyla ve kamu kuruluşlarındaki yozlaşmayı
izlemekle de görevlendirdiler. Zaman içinde ajanların
bazıları FBI'ı oluşturmak ve daha önce Gizil Servisin
sırtına yıkılmış kimi işleri üstlenmek üzere Adalet
Bakanlığı'na aktarıldılar.
1901'de Gizli Servis elemanları başkanları korumakla resmen
sorumlu oldular ama Kongre 1906'ya kadar bu görev için
bütçeden pay ayırmadı ve bu arada üç ABD Başkanı, Lincoln,
Garfield ve McKinley suikasta kurban gitmesine rağmen 1951'e
kadar da bu görevlendirmeyi kalıcı bir atamaya
dönüştürmemekte direndi. Bu durumda devlet başkanları askeri
ve özel korumalardan oluşan karma bir grup tarafından
korunmuştu. Her iki grup koruma da en yüksek düzeydeki
devlet görevlisinin emirlerini yerine getirmek konusunda her
zaman çok duyarlıydılar.
Politik hayvanlar olan başkanlar genellikle seçmenleriyle
yakın ve bire bir ilişki kurarak kampanya yürütmek
istiyorlardı; özellikle de radyo ve televizyon öncesinde bu
tür bir kampanya çok sayıda yüz yüze ilişkiler, el
sıkışmalar, bebeklerin öpülmesi falan gibi şeyler
gerektiriyordu.
Aynı şekilde başkanlar bazı temaslarında ve danışmanlarıyla
görüşmelerinde belirli ölçüde gizlilik de istiyorlardı. Her
iki durum da başkanların korumalarına sık sık geri
çekilmesini emretmesine yol açıyordu; ya seçmenleriyle
başkanın arasına girmemeleri ya da sadece belirli kulakların
duyması gereken konuşmaları duymamaları gerekiyordu.
Başkan William McKinley tam da böyle bir durumda
öldürülmüştü; korumalarına fazlaca geri çekilmelerini
söylediği bir sırada anarşist Leon Czolgosz'un saldırısına
uğramıştı ve adamları müdahale edemeyecek kadar
uzaktaydılar.
Giderek sadece başkanı ve ailesini korumakla görevlendirilen
Gizli Servis bir eylem planı hazırlamayı başardı ve zamanla
tecrübe ve araştırmayla ABD'nin en üst düzey görevlisinin
güvenliğini iyice sağlama alacak önlemler geliştirdi.
İlk önlem Gizli Servisin günün 24 saati görevli olmasıydı.
Başkan Wilson Mrs. Edith Bolling Galt ile flört ederken
Gizli Servis elamanları da artık onlarla birlikteydi. Aynı
şekilde Başkan Coolidge ölüm döşeğindeki oğlunun başında
üzüntüden kahrolurken, İkinci Dünya Savaşı sırasında
Franklin Delano Roosevelt dünyayı dolaşırken ya da Truman
gece geç saatlerde poker partileri düzenlerken Gizli Servis
ajanları da hep yanlarındaydılar.
Ajanlar başkanın çocuklarıyla birlikte okula gidiyor,
arkadaşlarıyla buluştuklarında, hatta flörtlerinde onlara
eşik ediyor, evlendikten sonra halaylarına bile birlikte
çıkıyorlar, onlara yapılan kurları bile yakından izlemek
durumunda oluyorlardı,
İşte böyle yaklaşık 60 yıl boyunca Gizli Servis görevini en
iyi şekilde yerine getirdi. Ve sonunda Dallas'daki o meşum
gün geldi: 22 Kasım 1963.
ABD'nin 35. Başkanı John Fitzgeral Kennedy Beyaz Saray'a
ulaşıncaya kadar önüne çıkan sayısız engeli aşmıştı.
Gençliği (43 yaşındaydı ve o zamana kadar seçilen en genç
başkandı) ve dinsel mezhebi (Katolikti) Amerikalıların
başkanı olabilmesi için üstesinden gelinemeyecek engeller
olarak değerlendirilmişti. Bu özellikleriyle kendisini
"halkın tercihi" olarak düşünmesi mümkün değildi.
Bu gibi sorunları aşmak için Kennedy televizyonu kullandı;
Beyaz Saray'a turlar düzenleyerek, Barış Birlikleri gibi
programlar hazırlatarak televizyonda yayımlattı. Sıradan
insanlara hitap eden bu gibi programlar sayesinde kitleler
kendilerini yönetimin bir parçası olarak hissetmeye
başladılar.
Bu tarz düşünme Kennedy'yi başkanla halkı birbirinden ayıran
bazı geleneksel engelleri de ortadan kaldırmaya sevk etti.
Böylece Dallas'daki o meşum günde otomobilinin etrafından
Gizli Servis ajanlarının uzaklaşmasını isteyen Kennedy kendi
ölümünü de kolaylaştırmış oldu. Ajanlar yakın koruma
görevinde olsaydılar nişancının görüş alanını
engelleyebilirler ya da başkanın vurulmasının hemen ardından
hızla gelişen ölümcül sonuçları engelleyecek önlemleri
alabilirlerdi.
Başkanın halka daha açık olma ve kendisiyle kitleler
arasındaki engelleri ortadan kaldırma isteği ve Gizli
Servisin de buna boyun eğmesi herhalde ölümüne yol açan
nedenler olmuştu.