Keops Piramidi ya da diğer adıyla Büyük
Piramit, Giza Platosu'ndaki diğer sekiz piramidin arasında
yaklaşık 30'uncu enlemde Nil Nehri'nin deltası üzerinde
bulunmaktadır. Mısırlılar'ın mimari başarısında yüksek bir
noktayı göstermektedir. Ancak nasıl inşa edildiği ya da
hangi firavunun inşa ettirdiği hakkında fazla bilgi yoktur.
Antik Mısırlılar, kendi zamanlarındaki uygarlıklar içinde en
geniş kayıtları tutuyorlardı. Ancak Giza'daki piramitler
tuhaf sessizliklerini korumaktadırlar. Ne koridorlarını
dolduran hiyeroglifler, ne de herhangi bir kayıt, nasıl inşa
edildiğine dair bilgi vermektedir. Elimizdeki en eski bilgi,
Yunanlı tarihçi Herodotus tarafından verilmiştir. Bu metin,
Büyük Piramit tamamlandıktan yaklaşık 2000 yıl sonra M.Ö.
Dördüncü yüzyılda yazılmıştır. Söylediğine göre Firavun
Keops için inşa edilen bu piramit, 100,000 insanın yirmi
yıllık emeği sonucunda ortaya konmuştur. Herodotus'un
kaynakları, bilgilerini uzun zamanlar boyunca kuşaktan
kuşağa aktarmış olan Mısırlı rahiplerdi.
Keops, M.Ö. 2613'de başlayıp M.Ö. 2465 yılında son bulan 4.
Hanedan'ın krallarından biriydi. Büyük Piramit'in yapımının
yaklaşık M.Ö. 2494 yıllarında tamamlandığı sanılmaktadır.
Robert Bauval ve Adrian Gilbert, The Orion Mysteıy (Orion
Gizemi) adlı kitaplarında bunu M.Ö. 2450 olarak
vermektedirler. Kral'ın Mezar Odası'nın kuzey ekseni,
Draconis yıldızına bakmaktadır. Bauval'a göre, bu piramidin
yapım tarihini göstermektedir.
Keops'a ait fazla bilgi yoktur. Bu krala ait sadece 7.6 cm.
boyunda fıldişinden yapılmış bir heykel bulunmuştur.
Herodotus, onun insanlarını anıtı tamamlamak için inanılmaz
baskılarla çalışmaya zorlayan bir tiran olduğundan bahseder.
Kendi kızı bile yapının tamamlanması için para kazanmak
üzere fahişe olarak çalışarak kendini feda etmek zorunda
kalmıştır. Ama bütün bunlar saf bir tarihçiyi kandırmak için
düzenbaz bir rahip tarafından uydurulmuş masallar da
olabilir.
Yapım Tarihi: M.Ö. 2589-2566
Taş Bloklar Toplamı: 2,300,000 adet civarı
Taban: 13 akre, 6,105,000 m2, veya 7 şehir bloğu. Herbir
bölümün boyu orijinal olarak 230 metredir, ancak bugün
dıştaki taş kaplamaların yok olması nedeniyle 227 metreye
düşmüştür.
Toplam Ağırlık: 6.5 milyon ton
Herbir Taş Bloğun Ortalama Ağırlığı: 2.5 ton, Kral Odası'nın
tavanının yapımında kullanılan büyük blokların ağırlığı 9
ton civarındadır.
Yükseklik: Orjinal olarak 146.5 m yüksekliğinde, ancak bugün
137 m.
Eğimi: 51 derece 50'35"
Yapı Malzemesi: Kireçtaşı, granit
KEOPS KRAL ODASI
Uzunluk: 5.8 metre
Genişlik: 5.2 metre
Yükseklik: 10.8 metre
Bu bölüm, Kral Keops'un mezarının bulunduğu odadır. Bu dini
bölümde bulunan her şey Kral'ın isteğiyle büyük bloklar
halinde kırmızı granitten yapılmıştır. Keops'un mezarı ve
sahip olduğu kişisel eşyalar, arkeologlar buraya ulaşmadan
çok önce yağmalanmıştır.
Kral Odasındaki bazı devasa taş blokların ağırlığı 9 tona
ulaşmaktadır. Piramitin zirvesinden 95 m aşağıdaki bu oda,
bazı uzak yerlerden gelen ziyaretçilerin mola verip yanında
meditasyon yapabileceği dikkate değer bir alandır.
Keops Büyük Galeri (Üst)
Uzunluk: 49 metre
Genişlik: 3 metre
Yükseklik: 11 metre
Yükselen Koridor'un kişiyi hapseden dar sınırları boyunca
tırmandıktan sonra, bu koridorla aynı eğime sahip, Büyük
Galeri'nin Kral Odası'na götüren yolu boyunca geniş
alanlarında ayakta durulabilir. Koridor, mükemmel bir
dikdörtgen biçiminde değildir, pürtüklü üçgen şeklindeki
tavan çatıyı sınırlar. Galerinin üst bölümünden itibaren, şu
anda ziyaretçilere kapalı olan Kraliçe Odası başlar.
KEOPS BİTMEMİŞ ODA
Uzunluğu, genişliği ve yüksekliği değişkendir. Keops
Piramiti'nin altında yer alan bu çıkmaz oda, yayla yüzeyinin
30 metre altındadır ve ziyarete kapalıdır. İçerdeki
oksijenin yetersiz olduğu bu yerin üstünde; 6,5 milyon ton
ağırlığında 2,3 milyon adet taş blok bulunmaktadır.
Kral Keops'un orijinal mezarı olarak düşünülen bölümün
yapımı için, işçiler bu bölümden kireçtaşlarını kesip alarak
taşımışlardır. Mısır bilimciler, odanın tamamlanmamış
olduğuna inanmaktadırlar; çünkü Kral Keops birdenbire
mezarının piramitin üst bölümlerinde olmasına karar vermiş
ve işçilere buranın yapımını durdurmalarını emretmiştir.
Kefren Piramiti de benzer bir şekilde bitmemiş bir yeraltı
mezar odasına sahiptir.
BÜYÜK PİRAMİT'İN ÖLÇÜLERİ
Büyük Piramit, kenarları pusulanın dört temel yönüne uzanan
neredeyse tam bir karedir; kuzey, güney, doğu ve batı. Azami
sapma 0.058 derece veya 3.5 dakikadır. En doğru
araştırmalardan biri, 1925'de J.H. Cole tarafından
yapılmıştır. Bize aşağıdaki plan ölçülerini sunmaktadır:
Güney kenarı = 230.454 metre (6 milimetrelik sapma olabilir)
Kuzey kenarı = 230.251 metre (10 milimetrelik sapma
olabilir)
Batı kenarı = 230.357 metre Doğu kenarı = 230.391 metre
Dört kenarın uzunluğunu topladığımızda, 921.453 metrelik
uzunluğu bulmaktayız. Ekvator'daki her bir derecelik enlem,
110,573 metredir ve bu da her bir dakikalık kavisin 1842.88
metre olduğu anlamına gelir. Bu Büyük Piramit'in çevresinin
neredeyse tam olarak iki katıdır (921.453 x 2 = 1842.906
metre). O halde, dört kenarın toplamı bir ekvator enleminin
yarısı demektir. Hata payı sadece onüç milimetredir.
Böylesine bir doğrulukla, bir bağlantı olduğu kabul
edilebilir.
Piramit tamamlandığında yüksekliği 146.59 metreyi
bulmaktaydı. Üst kısımları şu anda kayıp olduğundan şu anda
9.5 metre kadar kısalmıştır. Ama ilk inşa edildiğinde, Büyük
Piramit'in yükseklik oranı 7:11'di. Bu oranın bazı önemli
geometrik özellikleri vardır. Hem pi (Fi) hem de Yunan
harflerinden biri olan Phi (Ø) işaretinin, yani altın
anlamın formülüdür.
PHİ VE Pİ
Altın anlam orantısı, Yunan mimarisinde yaygın biçimde
kullanılan geometrik bir yapıdır. Ayrıca bir İtalyan
matematikçisi olan Fibonacci'nin adını almış olan bir sayı
dizisinin doğal oranıdır. Bu seri, bir önceki sayının
toplamını vererek şöyle devam eder: l, 1,2, 3, 5, 8, 13, 23,
34, 55, 89, 144... (Örneğin; 1+1 = 2; 2+1 = 3; 3+2 = 5 vs.).
Doğal dünyada, bu seri diğer şeyler arasında ayçiçeğinin
spiral çekirdek kalıbında görülebilir. Sayıldığında,
Fibonacci serisindeki sayıları vererek devam edecektir.
Altın anlam veya phi (Ø), Fibonacci serisindeki bir sayının
kendisinden önceki sayıya bölünmesinden elde edilir. Seride
giderek yükseldiğinizde, bu phiye giderek artan bir doğruluk
verecektir. Örneğin; 144/89 = 1.6179775... Bu da pi sayısı
gibi görünür bir tekrarı olmadan sonsuzluğa uzanan ondalık
rakamlar çıkaracaktır. Ancak, phi genellikle 1.618 olarak
kabul edilir. Bu oranı geometrik olarak uygulamanın en temel
yolu, ikiye bir dörtgen olarak kullanmaktır.
Pi sayısı, bir dairenin farklı özelliklerini hesaplamak için
kullanılır. Antik Mısır'da bu rakam 7/22 olarak ifade
edilirdi. Günümüzde dört haneli ondalık sayı kullanıldığında
3.1416 olarak kabul edilmektedir.
Büyük Piramit, hem phi hem de pi sayısını barındırmaktadır.
İlk olarak, piramitin dört kenarının uzunluğunun toplamı,
yarıçapı yüksekliğine eşit olan bir dairenin çevresine denk
gelmektedir. Bu, taban kenarın 7:11 oranıyla gösterilebilir.
Bir dairenin çevresini hesaplama formülü 2Πr dir. Burada
yarıçap (r) 7 birimdir ve Π'yi 7/22 olarak alıyoruz.
2 x (22/7) x 7 = 44 birim.
Her bir kenar 11 birimse, dört kenarın toplamı şöyle
olacaktır:
11 -f- 11 -f- 11 + 11 = 11 x4
Yani yine 44 birim.
Altın anlam oranı, phi, piramitin taban uzunluğuyla eğik
kenarı arasındaki orantıda bulunabilir. Pisagor teoremine
göre, hipotenüsün (burada eğik kenar) karesi, dik kenarların
toplamına eşittir; diğer bir deyişle, yükseklik ve tabanın
yarısına. Hipotenüsün ya da eğimin uzunluğu Buradaki
formülün kare işaretiyle yazılması gerekiyor. 5.5 ve 8.9022
sayılarını 10 ile çarparsak, 55 ve 89.022 sayılarını
buluruz. Ondalık kısımlarını da atarsak, Fibonacci
serisindeki iki ardışık sayıyı elde ederiz: 55 ve 89. Bu
durumda da taban uzunluğunun yarısı ve eğim, altın anlam
oranına uygundur.
Elbette ki bu bağlantılar antik Mısırlılar'ın gözünden
tamamen kaçmış olabilir. Büyük Piramit'in 7:11 oranı tamamen
farklı nedenlerden dolayı seçilmiş olabilir. Ama piramidin
tasarımındaki düzenlilik ve kesinlik, mimarların inşa
ettikleri şeylerde bu oranlara önem verdiklerini
göstermektedir.
İÇ ODALAR
Büyük Piramit'i eşsiz kılan şey, piramidin kendi gövdesi
içinde yeralan iç odalardır. Diğer piramitlerin çoğunda
prensip olarak önce daireler yeraltına ya da zemin
seviyesine yapılmış ve piramitler bunların üzerine inşa
edilmiştir. Sadece Dahshur'daki Kuzey Piramidi'nde zemin
seviyesinin üzerinde daireler bulunmaktadır. Ama bunda da,
piramidin gövdesi içinde yer alan, zemin seviyesindeki diğer
dairelerinden birinden küçük bir koridorla ulaşılan küçük
bir odacıktır.
Büyük Piramit'in bir yeraltı dairesi bulunmasına karşın, ana
odaları ve galerileri piramidin kendi gövdesi içindedir. Bu
odaların konumu ve diğer mimari özellikleri, havalandırma
kanalları olduğu düşünülen koridorlar gibi, Büyük Piramit'in
firavunun mezarı olmaktan öte bir fonksiyonu olduğu
söylentilerinin çıkmasına neden olmuştur. Marlborough
Downs'da yaptığım araştırmalara göre, bu özelliklerin bu
şekilde konumlandırılmasının aynı zamanda geometrik
nedenleri de vardır.