|
İLK POLİS TEŞKİLATININ
KURULUŞU (10 Nisan 1845)
1845 tarihi, Türk
Emniyet Teşkilatı
açısından önemli bir
noktadır. Çünkü bu
tarihe kadar zabıta
olarak nitelenen
teşkilat; 10 Nisan 1845
(12 Rebiü’l Evvel
1261)’den itibaren polis
adı altında hayata
geçmiş ve Emniyet
Teşkilatının kuruluş
günü olarak kabul
edilmiştir.
Yeniçerinin ortadan
kaldırılmasından sonra,
başkentte ve eyaletlerde
zabıta hizmetleri
eskisiyle
kıyaslanmayacak derecede
gelişmesine rağmen; bu
hizmetler karışık ve
ayrı ayrı kurumlara
bağlı olarak
yürütülmekteydi.
Teşkilat ve yürütme
alanındaki bu
karışıklığı ortadan
kaldırmak amacıyla ilk
defa 10 Nisan 1845’te
İstanbul’da ilk polis
teşkilatı kurulmuş,
görevleri de yine aynı
tarihte yayımlanan Polis
Nizamnamesinde
belirtilmiş ve bu durum
yabancı elçiliklere de
bir yazı ile
bildirilmiştir.
Bu nizamnamede polis
teşkilatının kuruluş
amacı, belde güvenliğini
sağlamak olarak
belirtilmiştir.
Bu çalışmalara rağmen,
karışıklık devam etmiş,
İstanbul’da polis
hizmeti; Yeniçeri Ağası
yerine geçen Serasker,
İhtisap Ağası ve Polis
adını taşıyan
teşkilatlar tarafından
yürütülmüştür. Taşrada
ise güvenlik hizmetleri,
Sipahilerden oluşan
zaptiyelerle ve Asakir-i
Mansure alaylarıyla
yürütülmüştür.
POLİS
Polis terimi, kökeni
Yunanca ve Latince olan
bir kelimedir. Yunanca
politika, Latince
politika kelimelerinden
türemiştir. Eski
Yunanlılar kendi şehir
devletlerine polis
ismini vermişlerdir.
Polis kelimesi ıstılah!
Olarak, kuruluşu
bulunduğu yerde kamu
düzen ve güvenliğini
koruyan, yasaların adil
ve eşit bir şekilde
uygulanmasını sağlayan
teşkilat, kolluk,
zabıta, şehirde
güvenliği sağlamakla
yükümlü kişiler
anlamında
kullanılmıştır. Polis
kelimesinin yerine
emniyet deyiminin
kullanıldığı da olur.
Polis görevi itibariyle;
asayişi, amme, şahıs
tasarruf emniyetini ve
mesken masuniyetini
koruyan, halkın ırz can
ve malını muhafaza ve
ammenin istirahatını
temin eden, yardım
isteyenlere, yardıma
muhtaç olan çocuk, alil
ve acizlere muavenet
eden, kanun ve
nizamnamelerin kendisine
verdiği vazifeleri yapan
silahlı icra ve inzibat
kuvvetidir.
Genel olarak polis, bir
ülkenin sükûn, güvenlik
ve düzenini sağlamak ve
korumakla görevlidir.
Bunu yerine getirirken
önceden belirlenmiş
müeyyidelere uymakla
yükümlü ve hükümet
tarafından alınan ve
yerine getirilmesi
istenen kararların
icrasını sağlamakla
görevlidir.
|