Totemizm yaygın kullanımında, bir totem
etrafında örgütlenmiş bir dini ifade etmektedir. Totem, bir
kabilenin atası olarak kabul ettiği ve adını taşıdığı bir
hayvan veya bitkidir. Çoğu kez kutsal bir nitelik taşıyan
kabilenin atası, kabilenin yasaklar sisteminin de temel
dayanağı olmaktadır.
Ancak günümüzde etnologlar, totemizmi salt bir din olarak
görmemektedirler. Etnologların temel ilgi konularından
birisi, modern olmayan ya da ilkel toplumlardaki düşünce
biçimidir. Bu düşünceler, bazı yazarlara göre canlı
varlıkların iki temel öğesi olan 'ruh' ve 'beden' arası
ilişki üstüne temellenmektedir.
Zira ruh ve beden arasında süreklilik veya süreksizlik
bulunduğunu kabule göre farklı anlayışlar ortaya
çıkmaktadır. Bunlardan totemizm, bir hayvan veya bitki
kümesini, bir insan topluluğuyla ilişkilendirmekte ve
insanlar ile insan olmayanlar arasında ruh ve beden
bakımından bir özdeşlik olduğunu savunmaktadır.
Buna karşılık, örneğin samanlıkta rastlanan 'animizm', insan
olan ve olmayanlar arasında bir ruh birliği olduğunu, ancak
bunların beden bakımından farklılaştığını öne sürmektedir.
Sihirsel düşüncelerde rastlanan 'analojizm' ise, insan olan
ve olmayanlar arasında sadece bir benzerlik bulunduğunu,
ancak ruh veya beden bakımından bir özdeşlik olmadığını
savunmaktadır.
Oysa, modem düşüncenin özü sayılabilecek 'natüralizm', insan
ile canlılar dünyası arasında maddesel planda bir süreklilik
bulunmakla birlikte, spiritüel veya kültürel planda bir
süreksizlik olduğu kabulüne dayanmaktadır.