|
tarihi eser Zeus Heykeli Eski zamanlarda Yunanlılar'ın en büyük
festivali, "Tanrıların Kralı Zeus" onuruna düzenlenen Olimpiyat
Oyunlarıydı. Bugünkü Olimpiyat oyunlarına benzeyen bu müsabakalarda
Anadolu, Suriye, Mısır, Yunanistan ve Sicilya'dan atletler
yarışırlardı. Olimpiyatlar ilk kez M.Ö. 776'da başladı. Oyunlar 4
yılda bir düzenleniyordu ve Yunan şehir devletlerinin bütünlüğünü
sağlamaya yardımcı oluyordu.
Yunanlılar, Yunanistan'ın batı kıyısında Peloponnesus denen
bölgedeki Olimpos'ta Zeus adına bir tapınak yaptırmışlardı. Kutsal
oyunlar süresince, şehir devletleri arasındaki savaşlar kesiliyor ve
oyunlar için Olimpos'a (Olympia) gidecekler için güvenli bir geçiş
imkanı sağlanıyordu.
Oyunların yapıldığı yerde bir stadyum ve kutsal bir koruluk vardı.
Yunanlılar ilk zamanlarda basit bir yapısı olan tapınağın yerine,
zaman içinde oyunların öneminin artmasıyla, yeni ve tanrıların
kralının adına yaraşır bir tapınak yapmak istediler. Bunun için
Elis'li Libon yeni bir tapınak yapmaya başladı ve M.Ö. 456'da Zeus
tapınağı bitirildi.
Tapınak dikdörtgen bir platform üzerine inşaa edilmişti. Binanın
yanlarında yeralan 13 adet büyük sütun, tavanı destekliyordu. Her
köşede 6 adet sütun vardı. Üçgen şeklindeki tavan heykellerle
doldurulmuştu. Kolonların üzerindeki pedimentler, Heracles'in
heykelleriyle süslüydü. Tapınağın içerisinde tanrıların kralı
Zeus'un görkemli bir heykeli yeralıyordu.
Heykeli, Atina'daki Parthenon tapınağı için Athena heykelini yapan
Phidias yapmıştır. Heykel tapınağın batı ucuna yerleştirilmişti. 7
metre genişlikte ve yaklaşık 12 metre yüksekliğindeydi. Zeus, özenle
hazırlanmış tahtında oturur şekildeydi. Başı neredeyse tavana
değiyordu. Sağ elinde zafer tanrıçası Nike'ı tutuyordu. Sol
elindeyse üzerinde çeşitli metallerden kakmalar olan ve üzerinde
kartal olan bir hükümdar asası vardı. Altın, abanoz, fildişinden
yapılmış olan ve değerli taşlardan kakmaların bulunduğu Zeus'un
oturduğu taht, heykelin kendisinden daha etkileyiciydi. Üzerinde,
Yunan tanrılarının ve sfenks gibi mistik hayvanların oyma figürleri
yer alıyordu.
Heykelin derisi fildişinden, sakalı, saçları ve elbisesi altındandı.
Tasarım, bir ahşap çerçeveye altın ve fildişi levhaların
tutturulmasıyla yapılmıştı. Olimpos'un havası çok fazla nemliydi. Bu
yüzden fildişi levhaların çatlamaması için tapınağın altındaki özel
bir havuzda bulundurulan bir yağ ile sürekli yağlanıyordu.
Roma imparatoru Theodosius I, M.S.255 yılında, bir dinsiz adeti
olduğu gerekçesiyle olimpiyatları durdurdu. Daha sonra zengin
Yunanlılar, heykeli Bizans'a taşıdılar. Heykel, M.S.462 yılında
çıkan bir yangında yokoldu. Olimpos'ta 1829'da Fransızlar tarafından
burada bulunan bazı heykel parçaları Paris'te Louvre müzesinde
sergilenmektedir.
Bugün, bölgedeki stadyum restore edilmiştir. Zeus tapınağıyla ilgili
birkaç sütun haricinde hiçbir şey kalmamıştır. Heykel ise tamamen
yokolmuştur. Ancak, o döneme ait bulunan paralar üzerindeki
resimlerden, mabedin şekli hakkında ipuçları elde edilebilmiştir.
|